Pięć etapów Radykalnego Wybaczania to kolejno: opowiedzenie swojej historii, przeżycie uczuć, porzucenie dawnej interpretacji, przyjęcie nowej perspektywy i ugruntowanie. Wszystkie trzeba przejść, żeby proces się domknął, a przejście do kolejnego nie oznacza, że nie wróci się do poprzedniego. Ten tekst tłumaczy, na czym polega każdy z etapów, co się w nim dzieje i dlaczego ta kolejność ma znaczenie.
Filozofia Radykalnego Wybaczania Colina Tippinga, inaczej nazywana jest Radykalnym Wybaczaniem Tippinga. To szalenie efektywne narzędzia, które wielu osobom pomogło spojrzeć na przeszłość z innej perspektywy – wyjść ze świata ofiar, poczuć ulgę i radość. Przeczytaj nasz artykuł i sprawdź, czym dokładnie jest Metoda Tippinga – Radykalne Wybaczanie. Poznaj jego narzędzia i zacznij pracować nad sobą, aby nauczyć się żyć z otwartym sercem oraz z poczuciem spełnienia i radości!
Jak przebiega proces pięciu etapów?
Metoda Radykalnego Wybaczania przebiega zgodnie z określonymi zasadami. Podstawową z nich jest fakt, że proces przebiega w 5 etapach. Wszystkie je należy przejść, aby z sukcesem zakończyć proces. Nie ma natomiast konieczności, aby przez wszystkie z etapów przechodzić pod okiem trenera. Niezwykle ważna jest samodzielna i wytrwała praca nad sobą. Proces wybaczania może potrwać wiele dni, tygodni, a nawet miesięcy. Często przyjmuje postać spirali.| Etap | Co się w nim dzieje | Na czym się skupić |
|---|---|---|
| 1. Opowiedzenie historii | Opowiadasz zdarzenie na żywo, przed empatycznym świadkiem | Nie omijać trudnych i przykrych wspomnień |
| 2. Przeżycie uczuć | Emocje przychodzą razem z opowieścią i pokazują się w ciele | Nazwać emocję i zlokalizować ją, zamiast od niej uciekać |
| 3. Porzucenie dawnej interpretacji | Oddzielenie faktów od tego, co sobie o nich powiedzieliśmy (wirówka) | Sprawdzić, skąd wzięło się przekonanie, często z dzieciństwa |
| 4. Przyjęcie nowej perspektywy | Otwarcie się na to, że zdarzenie było dla mnie, a nie przeciwko mnie | Wystarczy otwartość; nie trzeba wszystkiego rozumieć |
| 5. Ugruntowanie | Uporządkowanie poruszonej energii i uwolnionych emocji | Zrobić coś dobrego dla ciała: oddech, spacer, taniec, kąpiel |
Etapy nie są liniowe: zdarza się powrót do poprzedniego, a całość przyjmuje postać spirali.
Etap pierwszy – opowiadanie historii
Pierwszym etapem Radykalnego Wybaczania jest opowiadanie historii. Bardzo istotne jest, aby opowieść opowiadana była “na żywo” przed empatycznym świadkiem – certyfikowanym trenerem Radykalnego Wybaczania. To musi być spotkanie dwóch osób, gdzie jedna wciela się w rolę narratora własnej historii, a druga – uważnego słuchacza.Rola trenera
Podstawową rolą trenera jest uważne wsłuchiwanie się w opowieść i próba dogłębnego zrozumienia osoby mówiącej. W tym celu często zadawane są pytania uszczegóławiające oraz naprowadzające klienta na właściwą ścieżkę opowieści. Słuchający trener nie może pozwolić, aby opowiadający unikał trudnych, przykrych wspomnień, co bywa w takich sytuacjach zupełnie naturalne. Powinien zbudować atmosferę wysokiego komfortu mówienia, który pozwala klientowi otworzyć się na doświadczanie skrajnych emocji, nawet płaczu. Trener nigdy nie ocenia. Jest empatyczny i współczujący.Często sam klient podczas sesji odważa się coś powiedzieć po raz pierwszy nawet przed samym sobą. Niejednokrotnie są wypowiadane myśli, których brzmienia i skutków się boimy lub których nie wypada czuć, a co dopiero o nich mówić, ale jednak tkwią gdzieś głęboko w nas. Wypowiedzenie ich na głos jest momentem przełomowym. Rolą słuchacza jest w takich momentach dać pełną uwagę, zrozumienie i miłość opowiadającemu. Do pracy z jedną konkretną sytuacją samodzielnie służy Arkusz Radykalnego Wybaczania.
Podstawowe fakty
Pierwszy etap to czas zrozumienia, że każdy człowiek posiada jednakowy zestaw emocji i modeli zachowań. Należy zaakceptować to, że w pełni naturalnym jest to, że odczuwamy: radość, smutek, siłę lub bezsilność. Normalnym jest też to, że potrafimy być mili i dobrzy, ale również okrutni oraz to, że często w naszej głowie pojawiają się myśli i słowa, które wypowiedziane mogłyby zostać odebrane pejoratywnie.Mamy prawo posiadać (i wszyscy ludzie posiadają) wszystkie odcienie odczuć, myśli, emocji i schematów reakcji. Ważne jest jednak, które z nich dopuszczamy do głosu, a nad którymi potrafimy zapanować.
Momentem leczącym, przełomowym jest ten, w którym uświadamiamy sobie, że wszyscy przeżywamy podobne rzeczy. Nie jesteśmy sami w naszym wstydzie za samych siebie, w naszych wyrzutach sumienia.
Etap drugi – przeżywanie uczuć
Drugi etap zachodzi często równolegle z pierwszym. Ciężko jest bowiem opowiadać własną historię bez towarzyszących jej emocji. Trudno być tylko na jednym poziomie i przedstawiać jedynie fakty, szczególnie, kiedy opowiadamy o momentach bolesnych i przełomowych. Uzewnętrznienie i otwarcie się na emocje, które posiadamy w ciele, jest szalenie ważne. Sesje Radykalnego Wybaczania to moment, kiedy ludzie często zdają sobie sprawę z tego, że nie potrafią nazwać oraz zlokalizować w ciele odczuwanych emocji. O tym, jak pracować z trudnymi emocjami, mówimy osobno w podcaście.Radykalny Duchowy Bypass
Kolejnym problemem w czasie sesji z trenerem Radykalnego Wybaczania jest zjawisko nazywane Duchowym Bypass’em. Mamy z nim do czynienia, kiedy docieramy do trudnych emocji i odkrywamy, że już nie potrafimy ich odczuwać, ale to wypieramy i próbujemy tłumaczyć. Zjawisko wyparcia wprawdzie pomaga ominąć trudne emocje, ale nie sprzyja ich leczeniu. Wszelkie uczucia, nawet te negatywne, należy uznać, zaakceptować i zrozumieć, a na końcu wybaczyć sobie, że je odczuwamy.Emocje łączą się z ciałem
Emocje zawsze są połączone z ciałem. Objawiają się poprzez nie. Lękowi najczęściej towarzyszy uścisk w żołądku i drżenie rąk. Miłość to przyjemne motyle w brzuchu. Ekscytacja daje przyjemne dreszcze, a szczęście – błysk w oku. Nie zawsze jednak każdy odczuwa te same emocje w dokładnie ten sam sposób i w tym samym miejscu na ciele.| Emocja | Gdzie najczęściej czuć ją w ciele |
|---|---|
| Lęk | uścisk w żołądku, drżenie rąk |
| Miłość | motyle w brzuchu |
| Ekscytacja | dreszcze |
| Szczęście | błysk w oku |
Nie każdy odczuwa te same emocje w tym samym miejscu i w ten sam sposób.
Warstwy emocji
Wielką sztuką jest umiejętność uchwycenia emocji, zarówno tych pozytywnych, jak również negatywnych. Wymaga ona sporo pracy, a przede wszystkim nauczenia się nie uciekania od bólu i strachu. W odkrywaniu emocji pomaga zrozumienie, że posiadają one warstwy. Przykładowo za lękiem niejednokrotnie kryją się: smutek, żal i rozpacz.Warto zaznaczyć, że praca Metodą Radykalnego Wybaczania nie jest pracą z traumą. Tutaj wystarczy dotknąć uczuć i pozwolić sobie na ich odczuwanie, a następnie każdemu z nich poświęcić nieco czasu na jego zrozumienie.
Etap trzeci – porzucenie dawnej interpretacji
Trzecim etapem Metody Radykalnego Wybaczania jest porzucenie dawnej interpretacji. W tym punkcie wychodzi się z założenia, że większość odczuwanych przez nas emocji wynika ze sposobu, w jaki zinterpretowaliśmy konkretne wydarzenia z przeszłości. Zbiór zgromadzonych interpretacji nazywany jest przekonaniami.“Wirówka”
W Metodzie Radykalnego Wybaczania proces oddzielania interpretacji od faktów określany jest mianem tak zwanej wirówki. Bardzo wiele interpretacji ma swoje podłoże w dzieciństwie. Jako dzieci, będąc świadkami pewnych wydarzeń, nadajemy im jakieś znaczenie. Często cofnięcie się we wspomnieniach do tego okresu i przeanalizowanie relacji z rodzicami lub rówieśnikami, ale też pewnych istotnych wydarzeń pozwala na uzdrowienie swojego obecnego podejścia do otaczającego nas świata.Ważną umiejętnością jest również zdolność spojrzenia na daną (bieżącą) sytuację z obiektywizmem. Oddzielenie własnych uczuć od faktów i nie nadbudowywanie historii. Największe problemy mają z tym osoby lękowe.
Etap czwarty – przyjęcie nowej perspektywy
Etap czwarty Metody Radykalnego Wybaczania to przyjęcie nowej perspektywy, perspektywy duchowej, a więc radykalne wybaczenie sensu stricte. To etap, który odróżnia omawianą metodę od innych, które również posługują się opowiadaniem historii, poczuciem uczuć oraz porzuceniem dawnej interpretacji.W przyjmowanej perspektywie należy poczynić założenia, że:
- dane wydarzenie zdarzyło się nie mnie, a dla mnie;
- przeszłość i teraźniejszość niesie ze sobą lekcję lub uzdrowienie;
- osoba będąca częścią naszego dramatu, z duchowego punktu widzenia,działa w dobrej wierze, celowo, aby nam pomóc.
Zabawa w detektywa – metoda linii czasu
Ludziom często nie wystarcza osadzenie w duchowości i przyjęcie rzeczy takimi, jakimi są. Chcą zrozumieć, wiedzieć, dlaczego coś się dzieje, dlaczego postępują i myślą w ten, a nie inny sposób. To całkiem naturalne.W odkrywaniu prawdy o sobie pomóc może tak zwana metoda linii czasu. Pozwala ona odkryć podłoże pewnych powtarzających się w naszym życiu prawidłowości. Cofnąć do przeszłości i odkryć, dlaczego, chociaż aktorzy się zmieniają, to pewne wydarzenia, myśli i emocje w naszej historii pozostają niezmienne. Co było podstawą dla utworzenia konkretnych schematów.
Co ważne powtarzające się schematy i lekcje z nich płynące są coraz poważniejsze, mocniejsze i nabierają na sile do momentu, kiedy się nie zatrzymamy i nie zaczniemy czerpać z nich nauki, odkrywać ich podłoża.
Ale też jak już wiemy – nie musimy niczego odkryć, a jedynie otworzyć się na to, że i bez zrozumienia Radykalne Wybaczanie działa. Otwartość jest wszystkim czego potrzebujemy.
Etap piąty – ugruntowywanie
Zadaniem ostatniego, piątego etapu jest ugruntowanie poruszonej energii oraz uwolnionych emocji. Gruntowanie może przebiegać na kilka sposobów, a najpopularniejsze z nich to:- oddech satori – bardzo szybkie oddychanie przez otwarte usta przez czas około 2 minut;
- rysowanie, na przykład mandali;
- pójście na spacer;
- taniec;
- śpiew;
- kąpiel przy świecach.
Na koniec warto nadmienić, że wyszczególnione powyżej etapy nie są liniowymi. Oznacza to, że nie można ich traktować rozdzielnie, a jako całość. Co więcej, zdarza się, że konieczne jest cofnięcie się do poprzednich etapów. Można zatem przyjąć, że metoda przyjmuje postać spirali.
Podsumowując, bądźmy dla siebie dobrzy, obserwujmy zachodzące wokół nas i w nas zmiany, ale jednocześnie nie oczekujmy tych zmian. Niech wszystko wokół płynie własnym torem – co się ma zadziać, to się stanie i bez naszej pomocy.
Najczęstsze pytania
Ile trwa przejście pięciu etapów?
Nie ma jednej odpowiedzi. Jak pisze autorka wyżej, proces może potrwać wiele dni, tygodni, a nawet miesięcy, a etapy nie następują po sobie liniowo: metoda przyjmuje postać spirali i zdarza się, że trzeba cofnąć się do wcześniejszego etapu. Wyznaczanie sobie terminu zwykle nie pomaga.
Czy przez wszystkie etapy trzeba przechodzić z trenerem?
Nie. Obecność empatycznego świadka jest istotna zwłaszcza na pierwszym etapie, przy opowiadaniu historii. Pozostałe można przechodzić samodzielnie, a najważniejsza jest wytrwała praca nad sobą. Do pracy własnej służy Arkusz Radykalnego Wybaczania; sesje prowadzą certyfikowani trenerzy.
Czym jest duchowy bypass i jak go rozpoznać?
To ominięcie trudnych emocji zamiast przejścia przez nie: docieramy do czegoś trudnego, orientujemy się, że już tego nie czujemy, i tłumaczymy to sobie. Wyparcie pomaga ominąć emocję, ale jej nie rozwiązuje. Sygnałem jest szybkie przechodzenie do wniosków i wyjaśnień zamiast zatrzymania się przy uczuciu.
Czy praca tą metodą zastępuje pomoc specjalisty?
Nie. Metoda Tippinga to praktyka rozwoju osobistego, a nie świadczenie zdrowotne, i ten materiał nie zastępuje pomocy lekarza ani psychoterapeuty. Jak zaznaczono wyżej, praca tą metodą nie jest pracą z traumą. Jeśli przygnębienie utrzymuje się tygodniami, odbiera sen i apetyt albo pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia, właściwym adresem jest specjalista; całodobowo pomaga 800 702 222, a kryzysowy telefon dla dorosłych to 116 123.
