RW 144: Porównywanie się do innych: co daje, co zabiera i jak przestać to robić?

Transkrypcja nagrania. Zredagowana: interpunkcja, podział na wypowiedzi i akapity, poprawione nazwy własne. Treść wypowiedzi bez zmian.

Zapowiedź odcinka: Jest wieczór, masz sprawdzić jeszcze tylko jedną wiadomość i nagle widzisz jej zdjęcie. Twoja koleżanka z liceum, wcale nie jakaś super uczennica, taka przeciętna mysz. I patrzy na ciebie z tego zdjęcia, uśmiechnięta, zadowolona, z super mężem, na super wakacjach, z super dziećmi. I nagle Twoje życie, które do tego momentu było całkiem okej, jest jakieś gorsze. Czujesz to uczucie w żołądku. Znasz je? Ja je znam. I zna je prawie każdy człowiek. Porównywanie się do innych. W tym odcinku opowiem Ci, dlaczego to robimy, co nam to daje, co nam to odbiera i co z tym zrobić. A ta jedna osoba, która najczęściej wywołuje w tobie to uczucie, może się okazać, że na końcu tego odcinka spojrzysz na nią zupełnie inaczej, a może nawet poczujesz wdzięczność. Zapraszam.

Dzień dobry, ja się nazywam Magdalena Czaja, jestem uczennicą Colina Tippinga i prowadzę Instytut Metody Tippinga w Polsce. Dzisiaj o porównywaniu się. Porównujemy wygląd, status społeczny, porównujemy swoje dzieci, porównujemy swoje wakacje, porównujemy wszystko. Ale jest pewna różnica pomiędzy porównaniem, zauważeniem różnic, a życiem w porównywaniu. Wiecie jaka jest ta różnica? Ta różnica jest taka, że to pierwsze, to zauważenie różnic nie jest bolesne, ale życie w porównywaniu się może być naprawdę źródłem wielkiego cierpienia.

Zrób sobie to małe ćwiczenie od razu teraz, żeby potem na końcu sprawdzić, co z tego wyszło. Pomyśl o tej jednej osobie, której czegoś zazdrościsz, z którą porównujesz się najczęściej. To może być każdy obszar, to mogą być ładniejsze włosy, to może być lepszy dom, to może być cokolwiek. Pomyśl o tej osobie i na końcu przyjrzymy się, co się zmieniło.

W 1954 roku psycholog Leon Festinger ukuł taką nazwę, taką teorię, którą nazwał teorią porównań społecznych. O czym ta teoria mówi? Ta teoria mówi o tym, że człowiek ma niejako wbudowany w system porównywanie się z innymi. Czy to chodzi o zdolności, czy to chodzi o wygląd, poglądy, czy sytuację życiową. Problem polega na tym, że kiedy nie ma obiektywnej miarki, bo na przykład jak obiektywnie powiedzieć osobie, czy jest się dobrą matką? Nie ma jakiegoś wzorca, żeby to porównać. I kiedy nie ma tej obiektywnej miarki, my się porównujemy do najbliższego obiektu, czyli do kogo? Do innych ludzi. I to nie jest nasza wada, to jest, można by powiedzieć, pewnego rodzaju oprogramowanie, które jest nam potrzebne i było w historii ludzkości potrzebne do tego, żeby przeżyć. Dzięki temu, że człowiek sprawdza, gdzie jest w rankingu, tak to nazwijmy, my mieliśmy pewność, sprawdzając, porównując się do innych, czy jesteśmy ok, czy nie zostaniemy wyrzuceni poza społeczność. Więc to skanowanie, tworzenie tego rankingu służyło naszemu bezpieczeństwu. Tyle tylko, że kiedyś tym odnośnikiem były osoby, które nas otaczały. Była na przykład nasza wieś, nasza społeczność. A teraz to są dwa miliardy ludzi, których mamy w naszej komórce. I dlatego porównywanie, zwłaszcza w dzisiejszych czasach, stało się tak bolesnym tematem.

Psychologia generalnie rozróżnia dwa kierunki porównywania się. Porównywanie w górę i porównywanie w dół. W górę oczywiście oznacza, że patrzymy na osobę, którą uznajemy za lepsze od nas. To oczywiście ma dwie konsekwencje. Jedna może być taka, że to może być pozytywne. Na przykład możemy się kimś zainspirować, ale ja jednak w mojej pracy spotykam się z tym, że porównywanie się w górę oznacza jednak ból. Oznacza, że czujemy się gorsi i bardzo często dla wielu osób porównywanie w górę powoduje, tak bym to nazwała, odbieraniem siły, odbieraniem energii. Porównywanie w dół oznacza oczywiście, że patrzymy na kogoś, kogo postrzegamy jako gorzej sobie radzącego i niby nas to w jakiś sposób ładuje, no bo myślimy sobie, ok, ja nie jestem taka jak ta osoba, jestem lepsza, ale tak naprawdę to jest trochę tak jak z jedzeniem fast foodowym, to są takie powiedzmy puste kalorie. Dlaczego? No dlatego, że zwróć uwagę, że w obu tych przypadkach, czy porównujemy się w górę, czy porównujemy się w dół, szukamy potwierdzenia własnej wartości na zewnątrz, czyli oddajemy tą władzę komuś innemu.

I tu mi się przypomina taka historia, ja 20 lat prowadziłam agencję reklamową i w mojej branży mówiło się, że trzeba cały czas obserwować, co robi konkurencja. Ja wtedy nie miałam tej świadomości, ale mnie się zawsze wydawało, że inni radzą sobie lepiej. Czyli ja porównywałam się do góry. I ja wiem, że są takie osoby, które to napędza, które po prostu to karmi. To jest ta potrzeba konkurencji. Okazało się, ja to odkryłam dopiero po 20 latach po przeżyciu wypalenia zawodowego, że mnie konkurencyjność nie karmi. Mnie to absolutnie osłabiało. Ja cały czas miałam wrażenie, że ja nie dowożę, że powinnam bardziej, że powinnam więcej i tak dalej.

I taka ciekawostka, kiedy teraz w tej mojej pracy, która jest tak naprawdę moją misją życiową, czyli uczenie innych, wybaczania i pomaganie innym w tym, żeby ich życie było lżejsze, weselsze, pełniejsze miłości, bo wybaczanie to miłość. Kiedy pojawiła się firma, która zaproponowała mi jakąś tam usługę i powiedzieli mi, że będą mi dostarczać regularnie raporty, co robi moja konkurencja, to we mnie się pojawiło coś takiego, o nie, nie, nie, nie, ja nie chcę już na nikogo patrzeć. Ja chcę robić to, co ja robię, to, co ja czuję i to, co uważam, że jest słuszne. Odrzuciłam porównywanie się. No choćby właśnie dlatego, że mi to po prostu nie służyło.

Social media, o których wspomniałam, to jest takie porównywanie się na sterydach. Bo zobacz, kiedyś jak porównywaliśmy się do kogoś, nie wiem, na przykład do kuzynki, do koleżanki z klasy, do sąsiadów, do kogokolwiek z naszego otoczenia, to my jednak widzieliśmy to osoby w różnych sytuacjach. Widzieliśmy, że ta sąsiadka nie zawsze jest taka piękna. Ja pamiętam, jak jako dziecko odwiedziłam moją koleżankę, której mama zawsze była bardzo wymalowana, bardzo wystrojona. Ja ją zawsze postrzegałam jako taką modelkę, można powiedzieć. A ona była blondynką z jasnymi brwiami, z jasnymi oczami. Kiedy ja do nich przyszłam, ona była niepomalowana i ja przeżyłam szok, bo miałam wrażenie, jakby po prostu jej twarz zniknęła. Zobaczyłam ją w zupełnie innym świetle i to mi ją urealniło.

A my teraz nagle w social mediach widzimy wybrane wycinki z życia ludzi. Z reguły są to wycinki z najpiękniejszych momentów, albo nawet one nie są wcale piękne, ale tak są przedstawiane. No i w tym momencie właśnie pojawia się takie poczucie, a ja to nie jeżdżę na takie wakacje, a ja to nie mam takich fajnych wyjść z przyjaciółmi. Więc trochę staliśmy się bezbronni wobec tego i porównujemy się z czyjąś wybraną wersją na pokaz. Czy można coś z tym zrobić? No ja Ci będę chciała parę rzeczy podpowiedzieć, ale z całą pewnością dla większości ludzi to jest po prostu bolesne.

Gdybym Ci powiedziała, że porównywanie z innymi jest tylko złe, to bym skłamała, bo to nie jest prawda. Prawdą jest, że jeżeli coś powtarzamy w naszym życiu, to mamy z tego jakąś korzyść. My zresztą w Metodzie Tippinga bardzo często zadajemy naszym klientom pytanie, jaką masz korzyść z tego, co się dzieje teraz w Twoim życiu? Bardzo często jest to korzyść oczywiście nieświadoma i tak samo właśnie jest porównywanie się. Mamy z tego korzyści. Jakie? O te korzyści nie po to pytamy, żeby się obwiniać, tylko dlatego, żeby dotrzeć do tego miejsca, którym tak naprawdę trzeba się zająć.

I tu od razu historia. Pracowała ze mną na sesji powiedzmy Anna. Anna odkryła, że za tym, że porównywała się z innymi, to, że czuła się gorsza, kryła się jedna wielka korzyść. Mogła napadać na swojego męża i mieć do niego pretensje, że ich sąsiad bardziej dba o swoją żonę niż on o nią. Odkryła też, że jest to pewnego rodzaju program, schemat, który wyniosła z domu. Jej mama i wszystkie inne kobiety robiły dokładnie to samo. Napadały na swoich mężów z pretensjami.

Pierwszą z korzyści, o których Ci opowiem, którą mamy z tego, że porównujemy się do innych, jest usprawiedliwianie dla niepodejmowania ryzyka. Wiesz o co chodzi. Jak sobie myślisz, no tak, ale ja nie mam tyle pieniędzy co ona. Albo no tak, ale ja nie miałem takiego wsparcia od rodziców jak on. Daje nam to usprawiedliwienie do tego, żeby nic nie robić. No bo jak ja nie mam tych wszystkich rzeczy, a on ma, no to mam usprawiedliwienie.

I powiem Wam, że ten moment uświadomienia sobie, że dopóki jesteśmy w rankingu niżej, to nie musimy się wystawiać na ocenę, nie musimy narażać się na widoczność, bo możemy zostać odrzuceni, jest jednym z odkryć, których dokonują trenerzy na kursie trenerskim. Bo pojawia się taki wątek mówienia w social mediach o tym, co robią trenerzy. I okazuje się, że większość z nich zaczyna mówić tak, no tak, ale ja nie mam warunków, ja nie umiem tak mówić, ja nie mam sprzętu. Tych powodów okazuje się, że jest, wiecie, złej baletnicy i rąbek u spódnicy przeszkadza, tak? I jak ja im kiedyś pokazałam nagranie, które skręciłam z fragmentów, kiedy ja się mylę w czasie nagrywania na przykład rolek, ile razy mi tam ręce opadały, bo na przykład w kółko źle wymawiałam jakieś słowo, to ja pamiętam, oni spojrzeli i powiedzieli, wow, to ty też się mylisz, bo to wygląda tak, jakbyś ty po prostu mówiła płynnie, bez żadnych cięć, bez żadnych pomyłek. No nie, ja też muszę czasami coś skorygować i to jest normalne, ale porównywanie się, które daje usprawiedliwienie do tego, że my się nie wystawimy na oceny, jest bardzo, bardzo powszechne.

To jest też ta korzyść numer jeden u osób, które od lat mówią jeszcze nie teraz. No i możesz się tutaj zastanowić, czy przypadkiem ty nie jesteś taką osobą i mówisz: nie, jeszcze nie teraz, jeszcze to, jeszcze tamto, jeszcze tu się tego nauczę, jeszcze może jak coś. No zastanów się, czy to nie jest przypadkiem, tylko właśnie wymówka.

Zanim opowiem Ci, dlaczego porównywanie się też może być dobre, to chcę Ci podziękować, że tu jesteś. Dziękuję Ci za komentarze, być może za to, że subskrybujesz nasz kanał, a jeśli nie, to tam jest taki dzwoneczek. Naciśnij ten dzwoneczek, bądź z nami, bądź częścią społeczności ludzi, którzy biorą życie w swoje ręce, chcą być samoświadomi, a przede wszystkim chcą, żeby w ich życiu płynęła miłość. Dziękuję, no i ruszamy dalej.

Kolejną bardzo popularną korzyścią z tego, że porównujemy się do innych, jest tożsamość ofiary i wyższość moralna. Pewnie się domyślacie o czym to jest, ale ja Wam coś przeczytam. To napisała w swoim teście egzaminacyjnym jedna z trenerek i myślę, że to bardzo odpowiada na ten właśnie punkt. „Pozostając w roli tej skrzywdzonej i gorszej, mogłam czuć się lepsza moralnie. Mogłam uważać, że to inni są źli, a to ja wyłącznie cierpię i mogłam usprawiedliwiać swoje wycofanie, złość i lęk.”

I to jest generalnie bardzo uczciwe zdanie, że bycie tą gorszą bywa wygodną pozycją, bo po prostu zwalnia nas z odpowiedzialności za swoje życie.

No więc pytanie znowu do ciebie, lampka na siebie, czyli zadaję sobie pytanie, czy tutaj jest jakaś część moja w tym? Czy ty też nie używasz poczucia bycia gorszym, gorszą, porównując się do innych, do tego, żeby poczuć się lepiej? Ja bardzo często akurat ten wątek widzę u kobiet, które porównują się do innych kobiet, na przykład do kobiet, które są rozwiedzione, albo do kobiet, które stały się kochankami. I tutaj to porównywanie się, ja jestem lepsza, to jest właśnie ta wyższość moralna, ale tak naprawdę to bardzo dużo pokazuje o nas, o czym będę mówić jeszcze za chwilę.

Kolejną korzyścią, którą mamy z porównywania się do innych jest to, że daje nam to szybki zastrzyk poczucia wartości. To jest właśnie dokładnie to, o czym mówiłam przed chwilą. Czyli ja taka nie jestem. I psychologia to zna od dawna, dlatego że taki rodzaj porównywania się poprawia nam nastrój. Tyle tylko, że niestety jest to wartość, poczucie własnej wartości, które jest pożyczone i do którego ciągle trzeba dolewać. Więc jeżeli masz taki nawyk, że porównujesz się do innych i czujesz się lepszym, lepszą, to zadaj sobie pytanie, czy właśnie w ten sposób nie radzisz sobie z niskim poczuciem własnej wartości. Kolejna korzyść z tego, że porównujemy się do innych jest to, że dzięki innym my określamy się, kim nie jesteśmy. Bardzo często też dzięki temu odkrywamy swój cień.

I tu ci opowiem historię. Jest to też historia, którą usłyszałam w czasie pracy z innymi. Młoda dziewczyna, bardzo młoda, gdzieś z obszarów dalekiej Polski, ma wesele, jest w ciąży. I na to wesele przyjeżdża jej kuzyn. Kuzyn, który mieszka w dużym mieście, ma super pracę, zawsze uważany był przez rodzinę, za kogoś, kto jest ten mądrzejszy, ten lepszy. Kuzyn prosi ją do tańca i zaczyna się z niej naśmiewać. Śmieje się z tego, że jest taka młoda, że utknęła na wsi, że jest taka młoda, jest w ciąży, że sobie życie zrujnowała i tak dalej. Ona kończy ten taniec z taką, nawet można powiedzieć, pogardą do niego, myśląc sobie, nigdy bym się nie chciała stać takim człowiekiem jak on. No dobrze, że taka nie jestem.

Ta dziewczyna pisała prace egzaminacyjne i robiła na tego swojego kuzyna trzy listy. I drugi list zaczęła, drogi aniołku, dlaczego? Dlaczego tak zaczęła ten list? Po pierwsze odkryła, że on był dla niej lustrem, ponieważ zorientowała się, że ona sama bardzo surowo oceniała młode dziewczyny, które zaszły w ciążę. Więc on reprezentował tak naprawdę ją. Kiedy w drugim liście Radykalnego Wybaczania weszła w buty swojego kuzyna, który do dzisiaj jest osobą samotną, chociaż robiącą superkarierę, to pomyślała sobie, wchodząc w jego buty, że być może tak naprawdę on zagłuszał tym wyśmiewaniem jej swoją samotność. Mogło tak przecież też być. A po trzecie, zobaczyła dzięki tej sytuacji swoją niechęć do miastowych, do tych, co robią kariery. Zobaczyła swój cień. Dlatego właśnie w tym liście napisała do niego drogi aniołku, ponieważ ten jej kuzyn okazał się dla niej uzdrawiającym aniołem, tak jak to mówimy w Radykalnym Wybaczaniu. Bo my w Radykalnym Wybaczaniu o osobach, które nas ranią, mówimy, że przynoszą nam dary. Dary wiedzy o sobie, dary i okazje do zajęcia się naszymi niezałatwionymi tematami. To porównywanie się z innymi, które pomaga nam zobaczyć nasze cienie, czyli to porównywanie się w dół, przypomina mi pewną pracę z klientką.

Pracowałyśmy z tematem pieniędzy i ona miała co jakiś czas problemy z pieniędzmi. Traciła je, traciła kontrakty i tak dalej. W czasie pracy odkryła, co tak naprawdę ona myśli o ludziach, którzy mają pieniądze. Otóż myśli ona o nich, że są bezwzględni. Kiedy jej zadałam pytanie, a czy ty nie bywasz bezwzględna, no to oczywiście pierwsza odpowiedź była, że nie. Ale jak potem ją poprosiłam, ale weź tak spójrz na to swoje życie i zobacz, może gdzieś tam jednak byłaś bezwzględna. A tak, przypomniała sobie. Przypomniała sobie dwie historie, kiedy okazała się bezwzględna właśnie biznesowo i właśnie z pieniędzmi. Na początku, kiedy to odkryła, bo wiecie, to jest trochę tak z tym odkrywaniem cienia, że to nie jest komfortowe. Bo my jako ludzie robimy wszystko, żeby mieć dobre zdanie o nas samych. Ona odkryła, że potrafi być bezwzględna. Ten pierwszy moment nie był przyjemny, ale ja jej powiedziałam, że tak jak podświadomość i nasze przekonania zawsze działają na naszą korzyść, tak samo jest cieniem. I że ten cień jest jej skarbem, ma dla niej dar. Ona tego za bardzo wtedy nie rozumiała w czasie tej pracy, ale dosłownie parę dni później po naszej pracy miała bardzo ważne spotkanie biznesowe z człowiekiem, który, no, ona czuła, że chciał ją wykorzystać i bezwzględnie nie zgodziła się na to, co on jej chciał zaproponować. I kiedy wróciła na sesję, ja mówię do niej, zobacz, mówiłam ci, że twój cień ma dla ciebie skarb, no i to jest właśnie ten skarb. Ta twoja bezwzględność, której się bałaś, bo miałaś skojarzenie bogaci, bezwzględni, okazała się twoim sprzymierzeńcem w czasie konfrontacji z tym człowiekiem. Więc kiedy porównujesz się do kogoś innego, to zastanów się, czy to, co w tej osobie oceniasz niżej, nie jest przypadkiem częścią ciebie. Bo tak bardzo często właśnie jest.

Kolejną korzyścią z tego, że porównujemy się z innymi, jest to, że zostajemy w lojalności wobec systemu rodzinnego. Co to oznacza? Na przykład to są myśli typu, kim ja jestem, żeby być lepsza od matki. Zresztą jeśli ten temat jakoś was interesuje, jeśli chodzi w ogóle o relację z matką, to polecam wam odcinek o toksycznym uwikłaniu córek, bo tam właśnie mówię o tym, jak bardzo często córki z lęku przed utratą miłości matki zaniżają siebie, umniejszają sobie po to, żeby matka ich nie odrzuciła. Więc pozostanie gorszą bywa nieświadomym aktem wierności wobec systemu rodzinnego. Na przykład to może być rodzina, w której jest silny patriarchat, kobiety muszą znać swoje miejsce w szeregu, który jest niżej niż szereg mężczyzn. W związku z tym porównują się do mężczyzn, że są od nich gorsze, że kobieta jest w ogóle gorsza od mężczyzny. Bardzo to widać w pracach ludzi, z którymi pracujemy w instytucie i widać ten wątek, bo to są te kobiety, które w rodzie dźwigają bardzo wiele rzeczy i to jest ten wątek tego cierpiętnictwa. To jest ta matka Polka udręczona, umęczona, która porównuje się i widzi siebie jako istotę gorszą, która nie ma prawa na przykład zaprotestować, nie zgodzić się, porzucić pewien porządek.

Kolejną korzyścią z tego, że porównujemy się do innych jest paradoksalnie potwierdzenie znanej historii o sobie. To jest paradoks, ponieważ kiedy porównujemy się do innych i myślimy o sobie, że jesteśmy gorsi w jakimkolwiek obszarze, to w pewnym sensie przynosi nam to ulgę. Bo my znamy nasze miejsce, my wiemy kim jesteśmy. Nie musimy się mierzyć z myślą, że być może zasługujemy na więcej. No bo jakbyśmy nagle pomyśleli, że zasługujemy na więcej, to musielibyśmy coś zrobić. A to też jest niebezpieczne. Więc jestem niewystarczająca jest taką maszynką, która dostarcza nam codziennie dowodów na to, że tak jest. Jak wiecie, to co w nas, to na zewnątrz. Jeżeli ja myślę, że jestem niewystarczająca, że ja nie zasługuję, że ja nigdy czegoś nie będę mieć, a on ma takie piękne życie na przykład, to życie będzie ci potwierdzać, że tak dokładnie jest, bo wszechświat zawsze mówi tak. Ale jest jeszcze jedno moje ulubione powiedzenie. Wszechświat wynagradza odwagę. Wszechświat wynagradza zuchwałych. Więc jest to absurdalne, ale znajome cierpienie daje poczucie spokoju. Wiem, kim jestem, świat mi to potwierdza, nic nie muszę z tym robić.

Przykładem tutaj mogą być, no, tych historii słyszałam bardzo dużo. Rodzeństwo, dwie siostry, jedna siostra uważana przez rodzinę za super uzdolnioną, mądrzejszą, piękniejszą, w ogóle wszystko lepsze, wszystko naj, i druga siostra, uplasowana w tym rankingu jako ta gorsza. I potem wychodzi w świat i nieświadomie poszukuje ludzi, sytuacji, okoliczności, zdarzeń, które będą potwierdzały to, że jest gorsza. Ale tu jest ta dobra wiadomość. W momencie, kiedy się zorientujesz, że to nie o to chodzi, że to świat jest taki straszny, że ci pokazuje, że jesteś gorszy albo gorsza, tylko, że to twoje wnętrze który tworzy tą rzeczywistość, wybierając właśnie doświadczenia, które ci to potwierdzą, w tym momencie wychodzisz ze świata ofiar. W tym momencie zaczynasz brać odpowiedzialność i możesz coś z tym zrobić. Odzyskujesz sprawczość. I to chcę powiedzieć, bo zauważam to u wielu osób w rozwoju duchowym, osobistym, że wielu osobom to odbiera sprawczość. Tak jest i tyle, nic z tym nie zrobię. Nieprawda. Twoje życie jest twoim dziełem, a jeśli tak jest, to tylko ty możesz je zmienić.

Jest też taka korzyść, która jest zdecydowanie korzystna, mianowicie porównywanie się do innych może dawać motywację do zmiany. To jest ten, powiedziałabym, zdrowy ząb. Jak wiecie, na tym podcaście my się zdrowymi zębami raczej nie zajmujemy, raczej przyglądamy się tym bolącym. Natomiast faktycznie czasem widok kogoś, który zrobił to, o czym ja marzę, może być inspirujący. Ze mną tak było. Jak ja pojechałam na pierwszy warsztat z Byron Katie, ja byłam kilka razy u niej na warsztatach, ja wtedy po raz pierwszy zobaczyłam, że w ogóle jest możliwy taki rodzaj pracy. I misja, i biznes, łączenie tego ze sobą. To było dla mnie inspirujące. Mnie się wtedy udało nie wejść w takie, powiedziałabym, polskie poczucie zazdrości, że ktoś może tak po prostu sobie radzić finansowo. Raczej ja miałam taką myśl, wow, to jest możliwe, można pomagać ludziom i może to być też po prostu dobrze prowadzony biznes. Mnie to zainspirowało, więc jeśli komuś zazdrościcie, to zatrzymajcie się na chwilę i pomyślcie sobie, bo zazdrość, z mojego doświadczenia, zazdrość jest jak taka pajęczyna. To jest tak, jak wiecie, jakbyśmy wpadali w te pajęczyny i czuli, że nam jest odbierana energia, że nie możemy się z tego wyrwać, że to jest taka bezsiła w zazdrości, smutek, żal, wiele bardzo niefajnych emocji. Zatrzymajcie się w takim momencie, kiedy poczujecie tą zazdrość i zadajcie sobie pytanie, co mnie tu może zainspirować? Jak może mnie to zainspirować? I wtedy już będziecie się wyrywać z tej pajęczyny i już odzyskacie sprawczość.

Jeśli już znasz inne odcinki na tym kanale, to wiesz dobrze, że ja zawsze w każdej sytuacji bolesnej staram się odnaleźć korzyść. Nic nie dzieje się mnie, lecz dla mnie. To jest nasze motto. I teraz mam dla Ciebie super wiadomość. Każda z tych korzyści z porównywania się do innych wskazuje na Twoją ranę do uzdrowienia. Więc jeżeli w czasie słuchania mnie, oglądania mnie uświadomiliście sobie, o ja tak mam, to zastanówcie się jaka rana za tym stoi. Bo korzyść z unikania ryzyka daje nam ranę wstydu i oceny. To jest to o czym Ci mówiłam. Boję się wystąpić w social mediach, boję się pokazać siebie, bo ludzie mnie ocenią i odrzucą. Korzyść z roli ofiary to rana bezsilności. Kiedy jesteśmy w świecie ofiar, nie mamy sprawczości. Ale pamiętajcie o tym, bo o tym też mówię, że świat ofiar to kuszące miejsce i wiele osób woli być w świecie ofiar, bo właśnie boi się sprawczości, boi się wyjść ze świata ofiar i boi się zadziałać. Korzyść z lojalności wobec rodu to rana warunkowej miłości. Kiedy ja przestanę być lojalna wobec swojego rodu, ród mnie odrzuci, ród przestanie mnie kochać, a to sięga najbardziej pierwotnego lęku, zostanę wyrzucony poza swoje plemię. Czyli pytanie, co ja z tego mam? Jakie są dary z tych wszystkich korzyści, o których mówiliśmy?

Bo osoby, z którymi się porównujecie, jeśli to porównanie was boli, mają dla was dar. Te osoby trochę tak jakby wkładały palec w wasze niezagojone rany i mówią, patrz tu, zazdrościsz mi fajnych wakacji, bo no właśnie, bo co? Bo może się okazać, że na przykład w dzieciństwie mieliście sąsiadów, którzy jeździli na super wakacje do Bułgarii, a wy musieliście pracować w polu. Znam takie historie moich trenerów, że musieli pracować z rodzicami w polu. Dzieci sąsiadów miały po prostu wakacje i wyjeżdżały na te wakacje. I może się okazać, że ten sąsiad, któremu teraz zazdrościcie fajnych wakacji, tak naprawdę mówi o waszym bólu dziecka, które czuło się gorsze, które czuło niesprawiedliwość, które czuło, że być może nie zasługuje, które nawet było złe na rodziców. Więc to są wspaniałe miejsca, które pokazują nam ci ludzie, więc możesz sobie teraz robić taką inwentaryzację: komu zazdrościsz i czego?

A teraz chcę ci powiedzieć, jaka jest jednak cena tego, że porównujemy się do innych. Bo ta cena też jest. Theodore Roosevelt powiedział, porównywanie jest złodziejem radości. Słuchajcie, jakie to jest prawdziwe. Zobaczcie, ta historia o tej kobiecie z pierwszej sceny. Jej życie było fajne. Kurczę, wszystko było okej. Mąż był w porządku, dzieci, ona wyglądała w porządku i nagle ta koleżanka, która jej pokazała, że może być jeszcze fajniej i cała ta radość z tego, że zbudowaliśmy fajne życie, nagle potrafi totalnie się rozpłynąć i prysnąć jak bańka mydlana. I warto to zauważyć, że w momencie, kiedy zaczynamy się porównywać, odbieramy sobie radość. Radość z tego, co mamy. No, a skąd wiemy, że mamy mieć takie życie, jakie mamy? Bo takie mamy. Bardzo lubię to powiedzenie, to jest Byron Katie. Skąd wiesz, że masz mieć tak, jak masz? Bo tak masz. Gdyby miało być inaczej, gdybyś miała mieć inne życie, gdybyś ty miał mieć inne życie, to by tak było. Z jakiegoś powodu to, co masz, jest dla ciebie dobre. A jeśli uznajesz, że tak nie chcesz, że chcesz inaczej, to po prostu zacznij to budować. Weź za to odpowiedzialność.

Porównywanie się z innymi odbiera Ci obecność w Twoim własnym życiu. I tutaj jest, słuchajcie, absolutnie cała prawda o social mediach. Kiedy żyjesz życiem tych ludzi, którym zazdrościsz, do których się porównujesz na tych wszystkich Instagramach, TikTokach itd., to kto żyje Twoim życiem? Na pewno nie Ty, bo Ty żyjesz życiem innych ludzi.

Porównywanie się z innymi odbiera ci relacje. Bo zobacz, zastanów się, jak się czujesz wobec osób, z którymi się porównujesz? I wobec których czujesz się gorsza? Gorszy? Albo jak czujesz się z osobami, które uznajesz za gorsze od siebie? Porównujesz się w dół? No z reguły to nie są najfajniejsze emocje. Kiedy pracuję z parami i mam przed sobą dwoje ludzi, którzy robią karierę, pojawi się taki wątek rywalizacji między nimi, to zawsze im zwracam na to uwagę, ponieważ rywalizacja wprowadza energię, która nie sprzyja miłości, dlatego że w rywalizacji zawsze ktoś jest lepszy, ktoś jest gorszy, ktoś wygrywa, ktoś przegrywa. Poza tym w rywalizacji nie możesz być sobą, ponieważ musisz kogoś udawać. Albo kogoś lepszego od tego, kto jest według ciebie gorszy. Albo czujesz się gorszy wobec kogoś lepszego. I nie jesteś sobą, bo na przykład się wstydzisz. Wstydzisz się bycia po prostu człowiekiem takim, jakim jesteś. Więc jeśli porównujesz się w parze, na jakimkolwiek obszarze, ja akurat myślę o ludziach, którzy porównywali się właśnie karierami, to przyjrzyj się temu i być może postanów przestać to robić, bo miłość nie porównuje. Miłość w ogóle nawet nie widzi różnic. Miłość po prostu jest.

Jeszcze jedna rzecz, którą odbiera ci porównywanie się z innymi, odbiera ci prawdę o tobie. To jest chyba najgłębsza strata, bo kiedy twoja wartość zależy od miejsca w rankingu, to znaczy, że twoje poczucie własnej wartości jest na zewnątrz. I ja wiem, to prawie wszyscy powiedzą, kurczę, jak pracować z tym poczuciem własnej wartości. A ja powiem tak, w ogóle zaczynajcie pracę ze sobą małymi łyżeczkami. Zacznij od jednej rzeczy. Być może zacznij od tego, że jak złapiesz się, że porównujesz, to po prostu złap się na tym. Uświadom to sobie, o kurczę, co ja robię, już się porównuję. Ona ma ładniejsze, nie wiem, ubrania. Ma lepsze życie. Stop. Świadomość.

Ten podcast jest też o świadomości. No i zamknij sobie teraz oczy, jeśli możesz. Popatrz na swoje życie, popatrz na twoją rodzinę, na twoją pracę, na twoje środowisko, na siebie i powiedz sobie: „Mam to, co mam, bo to właśnie mam mieć. Jestem, kim jestem, bo taka właśnie mam być”. Zawsze znajdą się lepsi, zawsze znajdą się gorsi. Zdrowe poczucie własnej wartości nie patrzy ani w górę, ani nie patrzy w dół, bo po prostu akceptuje siebie takim, jakim jest. Jeśli myślisz inaczej, no to kopiesz się z koniem, bo zawsze będzie ktoś gorszy i zawsze będzie ktoś lepszy.

No i teraz psychologia tłumaczy, jak to działa, co nam to daje, co nam to odbiera, ale duchowość, o której ja mówię i Radykalne Wybaczanie, o którym tutaj mówimy na tym kanale, mówi tak. Nic nie dzieje się mnie, lecz dla mnie. Wszystko jest dokładnie takie, jakie jest. Jeśli tak jest, to znaczy, że te sytuacje mają dla ciebie dary. O tych darach już trochę powiedziałam. Tym darem na przykład jest to, że kiedy się porównujesz do innych i czujesz związany z tym ból, to znaczy, że ta osoba sięga do jakiejś twojej rany, naciska ci jakiś guzik. I to jest twoja praca, przyjrzeć się temu, co to jest. Być może na przykład czujesz się gorszą matką, złą matką, to porównujesz się do kogo? Kto twoim zdaniem jest lepszą matką? I skąd wiesz, czy gdybyś weszła w buty tej osoby, którą podziwiasz, albo do której się porównujesz, to skąd wiesz, czy faktycznie jest tak, jak ty sobie wyobrażasz? Lubię to powiedzenie: co chatka, to zagadka.

Przypomina mi się tutaj historia, którą opowiadała jedna z klientek, że zaczęła obserwować na Facebooku swoją koleżankę, która poznała cudzoziemca. Zamieszkali we Francji, w przepięknym domu, na plaży. Mieli dzieci z poprzednich małżeństw, bo to było drugie małżeństwo, więc te dzieci było widać, że się lubią, przynajmniej na tych zdjęciach tak było widać. I ona to wszystko oglądała, patrzyła na to i czuła straszny ból, bo była samotna i zazdrościła tamtej dziewczynie po prostu. I pewnego razu spotkała jej koleżankę i powiedziała do niej, słuchaj, tak ich obserwuję, Boże, jakie ona ma teraz piękne życie. A ta koleżanka tak na nią spojrzała i powiedziała, wiesz co, mają swoje problemy. Tyle, nie powiedziała nic więcej. I ta moja klientka mówi, że miała wtedy taki przebłysk, kurczę, ja nie widzę całego obrazka. I to jest prawda. Zawsze jak się porównujemy do innych, nigdy nie widzimy całego obrazka. Ja to sobie wzięłam do serca w biznesie właśnie wtedy, kiedy w agencji porównywałam się do innych, bo potem się na przykład dowiadywałam, że ludzie, do których się porównywałam, którzy wydawało mi się, że tak super sobie radzą w biznesie, okazywało się, że tak naprawdę jadą na kredytach. Albo, że mają jakieś inne wyzwania. A ja tego nigdy nie widziałam, bo ja widziałam obrazek zewnętrzny. I teraz podchodzę już do tego z pokorą, bo wiem, że co chatka, to zagadka.

Już trochę o tym powiedziałam, ale osoby, do których się porównujemy, są dla nas bardzo często lustrem. Więc teraz możesz sobie też pomyśleć o tej osobie, o którą poprosiłam na początku, która najbardziej cię uruchamia, do której najbardziej się porównujesz i możesz sobie zadać pytanie: co o mnie ta osoba pokazuje? Co ona mi próbuje, nieświadomie oczywiście, wskazać, jaką moją ranę do uzdrowienia? I to może być ten dar, który ta osoba ma dla Ciebie.

W tym podcaście zawsze staram się Was zostawić z jakimiś narzędziami. Oczywiście wszystkiego Was nie nauczę, bo to nie jest ta formuła, ale chcę, żebyście po tym odcinku również zostali z czymś. Więc po pierwsze, jeśli się złapiecie na porównywaniu, to zatrzymajcie się, uświadomcie sobie, że po prostu to robicie. Po drugie, pamiętajcie o tym, że kiedy się porównujesz, od razu przegrywasz. Od razu przegrywasz. I tutaj chcę Ci podać takie zdanie, które jest z metody The Work, Byron Katie.

Jak złapiesz się na porównywaniu i złapiesz się na przykład na zdaniu, ona ma lepszy związek niż ja, to zadaj sobie dwa pytania. Czy to prawda, że ona ma lepszy związek niż ja? I tu odpowiadasz tylko tak albo nie. Oczywiście możesz odpowiedzieć tak. I drugie pytanie, czy mogę być w stu procentach pewna, że ona ma lepszy związek niż ja? I zastanów się, co ty właściwie porównujesz, bo tak naprawdę, czy porównujesz prawdziwą ją i prawdziwą siebie, czy też porównujesz jakieś obrazy, wyobrażenia, interpretacje, jak mówimy w Metodzie Tippinga. Ja cały czas to powtarzam. My żyjemy interpretacjami. Naprawdę nie wiemy, co jest w życiu innych ludzi. I nawet jeśli ci ludzie obiektywnie mają jakoś lepsze życie niż my, to my nie wiemy, czy oni są z tym szczęśliwi. Bo może być tak, że ktoś ma lepiej niż ty, ktoś ma więcej niż ty, a na przykład odczuwa mniej radości. Więc dlatego porównywanie jest takie zgubne i zawsze przegrywasz, bo sam akt porównania się jest aktem przeciwko tobie.

Kolejne narzędzie, które możesz sobie używać to oczywiście nasza lampka na siebie, czyli pytanie o dar, co takiego mojego tutaj się pokazuje. I pamiętaj też o tym, że to Ci się spodoba. Kiedy podziwiamy innych, jak się porównujemy do nich i za coś ich podziwiamy, to to też mówi o naszych zasobach. Tak jak w lustrze widzisz rzeczy nie fajne swoje, tak samo w lustrze widzisz swoje fajne rzeczy. Jeżeli porównujesz się do kogoś i myślisz sobie, ona ma dużo odwagi i to podziwiasz, to prawdopodobnie też masz w sobie zalążek odwagi. Pamiętaj o tym, kiedy porównujesz się z kimś i coś w kimś podziwiasz, to prawdopodobnie ty też masz ten zalążek, ty też masz tę cechę, na przykład odwagę, samodzielność, cokolwiek. A jeśli nie czujesz na ten moment, że masz tę cechę, to znaczy, że masz jej zalążek, nad którym możesz pracować. I dzisiaj mogę powiedzieć, że naprawdę czasami robię rzeczy, które mogę nazwać sama, żeby były odważne.

Zapamiętaj też jeszcze jedną rzecz. Jeśli już się porównujesz i poczujesz zazdrość, to popatrz na to, że to nie jest wróg, ale listonosz. Że ta zazdrość ma dla ciebie jakąś informację, to porównywanie się ma dla ciebie jakąś informację i to już jest twoje zadanie odkryć, co tutaj do ciebie przychodzi, jaki list został do ciebie wysłany. Żeby pracować z tymi listami, w których może się okazać, że przyszły do ciebie informacje o twoich ranach, o osobach, które ci rany zadały, masz oczywiście narzędzia darmowe Radykalnego Wybaczania, arkusz na naszej stronie, cztery kroki, które udostępniamy za darmo, więc możesz z tego oczywiście korzystać. Jeśli chcesz turbo przepracować swoje tematy, to oczywiście możesz zawsze pracować ze mną na kursie trenerskim, ale możesz też powiedzieć, że próbowałaś tego wszystkiego, a i tak to uczucie porównywania się wraca.

Chodzi tak naprawdę o to, że jeśli uda ci się przynajmniej być świadomym tego, że się porównujesz, to od tego już się może zacząć twój proces zmiany, transformacji, bo wszystko zaczyna się od świadomości, więc jeśli złapiesz się na tym, to się uciesz, poklep się po ramieniu i powiedz: dobra robota, twoje porównywanie się przeszło już do świadomości, a to już też jest wykonana praca z twojej strony. No i teraz popatrz na tą osobę, o której mówiliśmy na początku. Zadanie dla ciebie na podcaście jest zastanowić się, co o tobie, lampka na siebie, pokazuje ta osoba. Jaki ma dla ciebie prezent.

Ja za dzisiaj bardzo dziękuję. Dziękuję za Wasze komentarze, dziękuję za maile. My wszystkie z całym zespołem czytamy, odpisujemy. Jesteśmy za nie bardzo wdzięczni. Udostępnij ten podcast komuś, komu wiesz, że może pomóc. Za ten odcinek już dziękuję i do zobaczenia.