RW 147: Czy ChatGPT może zniszczyć Twój związek?

Transkrypcja nagrania. Zredagowana: interpunkcja, podział na wypowiedzi i akapity, poprawione nazwy własne. Treść wypowiedzi bez zmian.

Zapowiedź odcinka: Wyobraź sobie kobietę i mężczyznę, którzy się kłócą. Nagle w połowie tej kłótni mężczyzna mówi: ja ci zaraz to udowodnię. Wychodzi. Wraca po pięciu minutach i czyta swojej partnerce diagnozę jej zachowania, którą przygotował mu Claude albo ChatGPT. I ona mówi: mimo to, to mnie boli. To jest tak, jakby mnie trochę zdradzał. To jest utrata zaufania bez jednego kłamstwa, a tu się w ogóle nic właściwie nie wydarzyło. Kontrola nie odbudowuje zaufania. Czy gdyby mój człowiek stał obok, to czy bym to zrobiła? Czy bym to zrobił? Czy bym pisał z tą osobą? Czy bym napisał to, co napisałem?

Wyobraź sobie kobietę i mężczyznę, którzy się kłócą. Nagle w połowie tej kłótni mężczyzna mówi: ja ci zaraz to udowodnię. Wychodzi. Wraca po pięciu minutach i czyta swojej partnerce diagnozę jej zachowania, którą przygotował mu Claude albo ChatGPT. Rozmawiam z nią potem na sesji pary i ona mówi: wiesz, ja wiedziałam, że on te diagnozy bierze ze sztucznej inteligencji, ale mimo to, to mnie boli. To jest tak, jakby mnie trochę zdradzał.

Jesteśmy w świecie, kiedy zdrada przenosi się na nasze ekrany, na ekrany telefonów, komputerów, i nagle wszyscy znajdujemy się w takim miejscu, gdzie ta zdrada czasami jest tak zwaną mikrozdradą. Mikro, bo bardzo trudną do udowodnienia, ale to, że jest trudna do udowodnienia, wcale nie zmniejsza faktu, że bardzo boli. No i teraz ten odcinek jest kolejnym odcinkiem do posłuchania we dwoje, bo być może w Waszym związku są takie sytuacje, kiedy ten cyfrowy świat na chwilę zabiera Wam Waszego partnera, a Wy czujecie się, jakbyście zostali zdradzeni. Zapraszam do obejrzenia we dwoje.

Dzień dobry, ja się nazywam Magdalena Czaja, jestem uczennicą Colina Tippinga i prowadzę Instytut Metody Tippinga. Świat się zmienia w szalonym tempie i zmieniają się też zasady, także zasady w związkach. Dostaję od Was pytania, czy to jest jeszcze w porządku, czy już nie? Czy to, że nie znam jego hasła do komputera, to jest ok? Czy to jest nie? Czy to, że ona rozmawia cały czas ze swoim czatem, to jest ok? Czy to już nie jest ok?

Mamy też dwie nowe rzeczy na scenie zazdrości. Pojawiło się coś takiego jak zazdrość o to, że nasza bliska osoba ma więcej frajdy z kimś innym niż z nami. Widzimy tego naszego człowieka, jak siedzi czasami nawet obok i śmieje się do czegoś albo do kogoś. Albo słyszymy, jak w drugim pokoju reaguje z radością, a dla nas wcale nie jest taki uśmiechnięty, radosny, chodzi jak chmura gradowa po mieszkaniu. I to jest ta jedna rzecz, że to wszystko, co najfajniejsze w związku, bardzo często zaczyna się przenosić na ekran, a nie dzieje się z nami.

A druga rzecz to są te mikrozdrady w cyfrowym świecie. Przez ten cyfrowy świat chciałabym, żebyśmy rozumieli, że to są i to, co piszemy w komórce, to, co piszemy w komputerach, ale też właśnie ten nowy świat sztucznej inteligencji. Pojawiła się tak zwana, ja bym to tak nazwała, zdrada w białych rękawiczkach, bo te mikrozdrady, które się pojawiły i które bolą jak prawdziwe zdrady, one są bardzo często nie do udowodnienia. No bo przecież bardzo łatwo jest powiedzieć: no ale halo, no przecież ja tylko piszę z czatem. No halo, ale ja tylko coś zalajkowałam pod czyimś postem. Dlatego to stało się coraz trudniejsze.

Jeśli ludzie w parze nie mają nawyku rozmawiania ze sobą, nie mają nawyku opowiedzenia sobie o tym, czym jest dla nich zdrada, i nie ma znaczenia, czy zdrada w życiu realnym, czy na ekranie, to może się tak okazać, że pewnego dnia obudzą się obok siebie i będą czuli, że leżą obok obcej osoby.

Mikrozdrada pojawiła się jako sformułowanie, jako definicja zjawiska bardzo niedawno, bo około 8 lat temu. Nazwała je tak australijska psycholożka Melanie Schilling. I Melanie Schilling nazwała to tak: mikrozdrada to seria pozornie drobnych działań, które pokazują, że ktoś jest emocjonalnie lub fizycznie skupiony na kimś spoza swojego związku. I to są bardzo drobne, pojedyncze wydarzenia, które razem układają się w takie poczucie w nas, że ta nasza osoba gdzieś dryfuje dalej od nas, a być może nawet nas zdradza.

No i co przez to rozumiemy? Wiecie, to mogą być takie drobiazgi. Na przykład widzicie Waszego partnera, że ciągle lajkuje zdjęcia jakiejś swojej koleżanki z liceum, a tak generalnie w ogóle nawet nie jest aktywny w social mediach. Albo na przykład komentuje czyjeś wpisy, a tak naprawdę jest bardzo mało zaangażowany w komentowanie. To są te wszystkie rzeczy, które nazywamy, że to była tylko rozmowa z przyjaciółką, a to było tylko rozmowa z naszą sąsiadką, która potrzebowała się czegoś tam poradzić, i tylko pisaliśmy na Messengerze do siebie. Jest to w białych rękawiczkach, bo tak naprawdę, no, co tu się przyczepić? O to, że ktoś komuś postawił lajka, że kogoś obserwuje, że komuś poradził w czymś. Dlatego to jest takie okrutne, że są to maleńkie okruszki, które prowadzą do poczucia, że nagle stajemy się mniej ważni dla naszego partnera albo dla naszej partnerki.

Mikrozdrady mają to do siebie, że zaczynają uderzać w dwa bardzo wrażliwe obszary wspólnoty pary. Pierwsze to marzenia. Marzenia są taką wspólną walutą w relacji. Jeśli mamy wspólne marzenia, świat zewnętrzny o nich wcale nie musi wiedzieć, a czasami nawet nie powinien wiedzieć, i nagle te marzenia zaczynają być dzielone z kimś na zewnątrz, choćby ze sztuczną inteligencją, to nagle ta nasza wspólnota ma już jakiś wyłom. Można by powiedzieć: o tam, no, dzieli się z czatem swoimi marzeniami. Ale nagle ktoś trzeci staje się częścią naszego życia.

Druga rzecz, która zostaje podmywana przez te małe zdrady, które pojawiają się w cyfrowym świecie, to to, że zaczynają się przesuwać granice intymności. Ja to słyszę od par, które właśnie zaczęły pojawiać się z tym tematem, dlatego w ogóle podejmuję ten temat na tym podcaście, że nagle jedno z partnerów odkrywa, że to drugie dzieli się z ekranem swoimi fantazjami, swoimi okruszkami uwagi, swoimi potrzebami również związanymi z życiem intymnym. I bardzo często jest tak, że dla tej jednej osoby, która robi, to nic nie oznacza. Przecież ja sobie tylko tak piszę. A dla drugiej strony to może być absolutnie wpuszczenie w Wasz świat, który powinien być tylko Wasz, kogoś z zewnątrz.

I teraz taka ważna uwaga, żeby nie było nieporozumień. Ja nie mówię, że mikrozdradą jest to, że masz przyjaciół. I nie mówię, że zdradą jest to, że z kimś piszesz, utrzymujesz kontakt. Więc przyjaźń nie czyni z Was zdrajców. Natomiast czerwona lampka zapala się wtedy, kiedy ukrywacie tą przyjaźń przed swoim partnerem lub partnerką. Kiedy kłamiecie w tym temacie i mówicie na przykład: nie, nie, nie, ja nie mam z nim kontaktu. Sednem tutaj jest to, że to się staje sekretem. Bo w dobrej relacji nie ma tego typu sekretów. Po prostu.

I teraz taki od razu test. Tutaj tych testów trochę będzie na tym podcaście. Możecie sobie od razu robić lampkę na siebie, jak to jest u mnie. A test brzmi tak: czy gdyby mój człowiek stał obok, to czy bym to zrobiła? Czy bym to zrobił? Czy bym pisał z tą osobą? Czy bym napisał to, co napisałem? To już jest taki pierwszy test, czy to, co robimy, jest w porządku. Bo jeżeli czujemy się w porządku, to robimy to przy partnerze, nie blokujemy telefonu, nie wychodzimy do łazienki, żeby napisać. No znacie tę historię na pewno.

No i teraz, skoro to są takie drobne rzeczy, to dlaczego one tak bolą? I pytanie jest takie, dlaczego ten ekran jest taki, tak to nazwijmy szeroko, ekran, dlaczego on jest taki kuszący? No i jest parę powodów. Słuchajcie, sztuczna inteligencja ma to do siebie, że ona nie ocenia, że ona się nie obraża, że ona nie wymaga, żebyśmy byli grzeczni. Sztuczna inteligencja ma to do siebie, że nie musimy dbać o jej emocje. Możemy tam napisać po prostu wszystko. Nie musimy w ogóle przebierać w słowach. Nie powie nam: słuchaj, a pamiętasz, co mi zrobiłeś dwa lata temu? Nie powie nam wieczorem, że nie może rozmawiać, bo jest zmęczona. Nie powie nam o trzeciej w nocy: słuchaj, daj spokój, trzeba spać, a nie gadać. Więc jest dostępna, nie obraża się i nigdy nas nie ocenia.

I to, co jest ważne, to to, że ludzie zaczynają szukać wsparcia w sztucznej inteligencji, rozmawiając o swoich związkach. Nie dlatego, że szukają romansu. Ludzie piszą do starych znajomych, starych przyjaciółek bardzo często. Nie dlatego, że szukają romansu, ale bardzo często stoi za tym rozładowanie napięcia, rozładowanie stresu. To słyszę od ludzi, którzy właśnie diagnozują swoich ukochanych z czatem na przykład, że czują ulgę. Wiecie dlaczego? Bo mówią: wiesz co, ja mam wrażenie, że ta maszyna mnie rozumie. I tak jest. Słuchajcie, jeśli ktoś o tym nie wie, to sztuczna inteligencja jest zaprogramowana tak, żeby nas walidować. Więc my czujemy się, że mamy rację.

I tutaj Wam podam taki przykład, on akurat nie dotyczy zdrady, ale to jest dokładnie przykład tej walidacji. Była taka sytuacja w firmie, gdzie pracownik zachował się, powinien byłby być w pracy, okazało się, że zrobił sobie wolne, jego szef miał do tej osoby pretensje, a ta osoba przeczytała mu diagnozę czata, która omawiała tam warunki pracy, umowy itd., itd., oczywiście uwzględniając tylko punkt widzenia pracownika.

I to samo robią ludzie. Mam problem z moim partnerem, ja mu zaraz tutaj powiem, jak ja to widzę. No więc diagnoza jest bardzo wygodna, dlatego że powołujemy się na osobę trzecią. To jest trochę tak, jakbyście mieli pod telefonem Waszego terapeutę i za każdym razem, kiedy coś się dzieje w związku, kiedy Was coś odpala, Wy piszecie do terapeuty, a terapeuta mówi: i tak, masz rację, ona nie powinna się była tak zachować, on powinien był powiedzieć coś innego i tak dalej. Więc pamiętajcie o tym, że jeśli tak robicie, to musicie naprawdę umieć dobrze rozmawiać z tą maszyną, żeby ona była krytyczna. Bo kiedy tego nie zrobicie, ona będzie zawsze potwierdzała Wasz punkt widzenia. No i czy to jest raniące dla partnera, jeśli ja przychodzę z diagnozą, rzucam na stół i mówię: patrz, tak cię zdiagnozował czat. Masz problem, masz styl unikowy i sobie coś z tym zrób. AI jest zawsze po Waszej stronie, jeśli go dobrze nie spromptujecie, jeśli nie potraficie z nim pracować. Pamiętajcie o tym, bo może się okazać, że zaczniecie Waszego partnera zapędzać w kozi róg diagnozami ze sztucznej inteligencji.

Ekran jest też dla nas bardzo kuszący, dlatego że my możemy być swoją najlepszą wersją siebie. Odzywamy się do innych ludzi wtedy, kiedy jesteśmy w dobrej formie. Ci ludzie nie widzą nas codziennie w naszym stresie, w naszych problemach, więc tak jak kiedyś na początku internetu był taki żart: w internecie nikt nie wie, że jesteś psem, to trochę tak jest, że będąc za tym ekranem, my nie pokazujemy siebie całych. Możemy być swoją po prostu najlepszą wersją. Zresztą, słuchajcie, czy tak nie jest, kiedy się poznajemy na początku związku, to jesteśmy swoją najlepszą wersją, jesteśmy w okresie promocji. I to trochę trwa, dopóki nie opadną emocje, motyle sobie odlatują, a my zaczynamy być sobą. Wracamy do ustawień fabrycznych, które czasami nie są wcale ładne. Ale bycie w związku polega właśnie na tym, żeby przyjąć i to, co piękne, i to, co nie. No a ze sztuczną inteligencją, kiedy piszemy, albo kiedy piszemy z kimś w ekranie, nie pokazujemy tych rzeczy, które nie są fajne.

Wstawka w trakcie odcinka: Zaraz wracamy do odcinka, a ja chciałam Ci podziękować za to, że tu jesteś, i chcę Ci też powiedzieć, że jesteś na kanale, który już jest społecznością. Tu, na tym kanale, są ludzie, którzy mają odwagę patrzenia na swoje życie, którzy mają odwagę bycia samoświadomymi i którzy chcą sięgać po narzędzia i filozofie, które zmieniają życie na lepsze, na życie, w którym płynie miłość, bo wybaczanie to miłość. Dlatego, żeby nie uciekł Ci żaden odcinek, kliknij, tam jest taki dzwoneczek, skomentuj ten odcinek, poślij go dalej komuś, komu może się przydać. No i dziękuję za wszystko, dziękuję za to, że tu jesteście.

I teraz powiem tak: każda zdrada, czy w rzeczywistości, w realu, czy w świecie cyfrowym, zaczyna się wcześniej, niż większość z nas myśli. Kiedy pracuję z ludźmi, którzy doświadczyli zdrady, a wiecie co? To jest niesamowite, bo kiedy na kursie trenerskim proszę o podniesienie rąk, kto był zdradzony albo kto zdradził, 80% ludzi podnosi ręce. To jest coś, co dotyczy bardzo wielu osób. I uwaga, zdradzeni myślą, że to oni cierpią najbardziej, ale chcę Wam powiedzieć, że ci, którzy zdradzili, też bardzo cierpią.

Więc zastanowienie się nad tym, kiedy ta zdrada się tak naprawdę zaczęła, to jest ta lampka na siebie, o której mówię na tym kanale, czyli co się działo w naszym związku długo wcześniej, zanim ja odkryłam, że jestem zdradzana. Bo zdrada ma pewne etapy, tych etapów jest, słuchajcie, kilka, i ja bardzo lubię, ponieważ uczyłam się u Johna Gottmana, bardzo lubię tą jego wersję tego, jak to się dzieje, jak się rozwija zdrada. No więc pierwsza rzecz, która się dzieje, to on nazywa rozsuwaniem drzwi. O co chodzi z tymi rozsuwanymi drzwiami? Gottman mówi tak.

W normalnym związku partner cały czas rzuca do nas takie sygnały o nawiązywaniu kontaktu. To są takie rzeczy, na przykład siedzicie sobie w kuchni, patrzysz przez okno i mówisz do swojego partnera: rany, zobacz, jaki piękny zachód słońca, wow, musisz to zobaczyć. I teraz kluczowe jest, jak zareaguje na to Wasz partner lub partnerka. No i może zareagować na trzy sposoby. Pierwszy to taki, że popatrzy i powie: o, wow, no, masz rację, przepięknie, ale mamy szczęście z tym widokiem. No i to jest wzorcowe zachowanie, jak się pewnie domyślacie. Drugi to jest taki, że ktoś nawet nie podniesie głowy znad telefonu i tylko po prostu weschnie albo coś powie: no tak, fajny. A trzeci to taki, że powie: słuchaj, nie widzisz, że ja teraz coś robię? Jestem w pracy, muszę odpisać na maila. Musisz mi teraz coś zawracać głowę?

Większość z nas, no ciekawe, jak myślicie? Jak reaguje większość ludzi? Większość ludzi reaguje na ten drugi sposób. Czyli nie podnosimy głowy, nie patrzymy na naszego partnera i na to, co chce nam pokazać czy powiedzieć. Po prostu reagujemy w jakiś tam sposób, mrukniemy i tyle.

Jak mówię w odcinku, o którym opowiadam więcej o metodzie Gottmana, który też polecam bardzo właśnie do obejrzenia razem w parze, on wszystko mierzy i bada. I on również przebadał ludzi, nowożeńców, pod tym kątem. Badał ich, słuchajcie, przez 6 lat i z tego badania powstały dwie bardzo ciekawe liczby. Liczba 83% i 33%. I co on odkrył? Że pary, które po 6 latach bycia razem, w 83%, te, które zwracały się ku sobie w momencie, kiedy partner wrzucał tę rękę do kontaktu i mówił: o, popatrz na coś tam, o, zobacz, spójrz tutaj. A powiedz mi, te pary pozostawały razem, czyli ci, którzy odwracali się do siebie w tych małych momentach, to 83% tych par dalej było razem po 6 latach. Natomiast pary, które się rozwiodły, to były pary, które się zwracały do siebie w 33%, czyli w większości przypadków nie reagowały na to, że partner szuka kontaktu. Bardzo ciekawe, prawda? Możecie od razu sobie zadać pytanie, jak to jest u Was? Czy jak partner rzuca tą nitkę: popatrz, nawiążmy teraz coś, jakąś relację, a zresztą o tym powiem za chwilkę, dlaczego my to robimy, czy Wy na to reagujecie?

Ja pamiętam, kiedy pisałam ten odcinek, szukałam tych wszystkich rzeczy dla Was, to przypomniało mi się, moi rodzice byli małżeństwem 50 lat. I aż do śmierci mojego taty moi rodzice wspólnie zachwycali się różnymi rzeczami. To było niesamowite. Oni potrafili coś zobaczyć, obejmowali się wtedy i patrzyli na to razem. Piękne. No, te badania mi uświadomiły, że dlatego byli też ze sobą razem tyle lat, że reagowali na te rozsuwane drzwi. Bo w momencie, kiedy twój partner zaprasza cię do czegoś wspólnego, nawet do obejrzenia tego zachodu słońca. Albo do zobaczenia, jak dziecko się bawi razem, i zachwycenie się tym. Albo to też mama mi opowiadała, że kiedy ja się urodziłam, leżałam w łóżeczku, to oni z tatą stali nad tym łóżeczkiem i patrzyli objęci z zachwytem na mnie. To wyobraźcie sobie, że te mikrozachowania, mikroodpowiedź na to zaproszenie, wejście w te rozsuwane drzwi może spowodować, że Wasz związek przetrwa dłużej. W sumie niesamowite.

Bo tak naprawdę okazuje się, że to „spójrz na ten zachód słońca” wcale nie jest oglądaniem zachodu słońca. W odcinku o tym, jak wrócić do stylu bezpiecznego, do stylu przywiązania bezpiecznego, mówię o tym, że my wszyscy, większość z nas żyje takim trybem ARE: are you there for me, czy ty tam dla mnie jesteś. I okazuje się, że to rozsuwanie tych drzwi to jest właśnie takie zadawanie pytania, nieświadome zadawanie pytania: czy ty ze mną jesteś? Czy ty mnie słyszysz? Czy ty mnie widzisz? Czy ty zareagujesz na coś, co ja do ciebie mówię? Więc jeśli jesteście partnerem albo macie partnera, który nie odrywa wzroku wtedy od telewizora, od komputera czy od telefonu, to porozmawiajcie o tym. Bo to jest coś więcej niż obejrzenie czegoś razem. To jest sprawdzenie, czy Wy jesteście razem.

To, co trzeba sobie uświadomić, to nieodpowiadanie na to zaproszenie, na te rozsunięte drzwi, powoduje utratę zaufania. I zobaczcie, to jest utrata zaufania bez jednego kłamstwa. Tu się w ogóle nic właściwie nie wydarzyło. Czasami, kiedy pytam ludzi, kiedy zaczął się rozjeżdżać ten ich związek, to bardzo wiele osób mówi: nie wiem. Ale ja dzisiaj wiem, że to właśnie było to niereagowanie na zaproszenie. Popatrzcie, wystarczy nie podnosić wzroku przez dwa lata i może się okazać, że stracicie do siebie zaufanie.

No i teraz po stracie zaufania, czyli po tym, kiedy nie wchodzimy przez te uchylone drzwi, pojawia się kolejny etap, zanim nastąpi zdrada. Pojawia się negatywne porównanie. Gottman mówi o tym, że zaczynamy wtedy w głowie porównywać naszego partnera, naszą partnerkę, do jakiejś innej osoby. Nie mówimy o tym na głos, nawet czasami robimy to nieświadomie, ale zaczynamy to porównywać z osobami bardzo często za ekranem. Z jakąś koleżanką, która się pojawia, z jakimś kolegą, który się odezwał, z kolegą z pracy. I niestety zestawienie tego zmęczonego człowieka, który na nas nie reaguje, kiedy go prosimy o kontakt, z kimś, kto zawsze odpisze, zawsze jest uśmiechnięty, zawsze służy pomocą, zawsze kończy się negatywnym porównaniem. I zaczynamy się po prostu od siebie oddalać, a oddalamy się, słuchajcie, i to jest straszne, oddalamy się od swojego człowieka nie dlatego, że ten drugi człowiek jest naprawdę lepszy. Najczęściej my nawet nie wiemy, jaki jest ten człowiek. No ale wszyscy szukamy miłości, akceptacji, zachwytu, no i to jest po prostu dla nas atrakcyjne. Więc kiedy złożymy te dwa etapy poprzedzające zdradę, to mamy najpierw setki nieodwracania głowy do naszego partnera, kiedy nas o to prosi, kiedy nas do tego zachęca, a potem mamy porównanie z kimś, kto jest nierealny i z którym nasz partner nie może wygrać.

I teraz bardzo ważna rzecz. Związek zaczyna się sypać, kiedy nasze rzeczy, nasze sprawy, nasze sekrety stają się znane dla ludzi z zewnątrz. I tutaj też jest taka rzecz, w której ludzie są dosyć skonfuzjowani. Czym jest prywatność, a czym jest sekret? Porozmawiajmy teraz o tym. Ta granica, którą przekraczamy i od której często bardzo trudno się wraca z powrotem, to jest ta różnica między prywatnością a sekretem. I teraz tak. Prywatność dotyczy tylko mnie. Sekret dotyczy nas dwojga. Co mam na myśli? Mój pamiętnik jest prywatny. Moje zapiski sesji są prywatne. Moja przyjaźń z przyjaciółką jest prywatna, no chyba, że zaproszę do niej mojego partnera. Ale rozmowa o naszym małżeństwie, o naszym życiu intymnym, o problemach, jakie mamy w związku, już nie jest moją prywatną rzeczą. To już jest coś między mną a moim partnerem i to już jest sekret.

Wiecie co, dla mnie to było bardzo dużym uświadomieniem. W czasie, kiedy studiowałam metodę Gottmana, ja nie miałam takiego rozróżnienia. Wydawało mi się normalne, że kobiety omawiają ze swoimi przyjaciółkami swoje relacje. Wydawało mi się normalne, że jak kobieta ma problem w związku, to nie rozmawia o nim z mężczyzną, który na przykład nie chce o tym rozmawiać albo nie rozumie tego, tylko skarży się swojej przyjaciółce. Gottman jest tutaj absolutnie zerojedynkowy. Nic, co jest pomiędzy Wami dwoma, nie powinno wychodzić do świata zewnętrznego. Czy to jest trudne? Mam wrażenie, że dla mężczyzn to jest dosyć łatwe, bo mężczyźni generalnie nie mają zwyczaju omawiania swoich rzeczy z kolegami, zwłaszcza trudnych, ale dla kobiet to jest tak jakby normalne.

I teraz zadaj sobie pytanie, jeśli jesteś kobietą, która mnie słucha. Czy omawiasz swoje rzeczy z przyjaciółkami, swoje rzeczy związane ze twoim partnerem? Jeżeli tak robisz, to zacznij się zastanawiać, czy to jest naprawdę w porządku. Tam jest jeszcze jeden taki element, który jest prawdziwy, że jeśli masz koleżanki, przyjaciółki, które nie są świadome i nie są świadome tego, że ty akurat dzielisz się czymś, co jest tego dnia nie ok, ale jutro już się pogodzisz ze swoim partnerem i będziesz chciała, żeby twoje przyjaciółki go widziały jako fajnego faceta, to dla tych nieświadomych kobiet to może być trudne. To może być tak, że im będzie już trudno spojrzeć na Waszego partnera, jak się spotkacie na grillu, jako na fajnego faceta, bo ona będzie cały czas pamiętała, co ty jej mówiłaś, co on powiedział, jak on się zachowuje, jaki jest beznadziejny. Z tego też powodu może warto nie infekować innych ludzi tym, co jest w Waszym związku.

Z kim powinno się porozmawiać o tym, co się dzieje niedobrego? Jest jeden wyjątek, kiedy to może być trzecia osoba. Jeśli to jest Wasz terapeuta albo terapeutka. Poza tym powinniście Wy o tym rozmawiać. I teraz uwaga, ja nie winię kobiet, że tak jest, żeby była jasność. Bardzo wielu mężczyzn nie ma nawet ochoty usiąść do rozmowy. Bardzo wielu mężczyzn nie ma ochoty na to dziamganie. I żeby Wam tym pomóc, nagrałyśmy odcinek, który się nazywa „Rozmowy, które leczą”, w którym jest taka zasada, że parę minut mówi jedna osoba, nie wolno komentować, nie wolno przerywać, potem mówi druga. To zapobiega przerzucaniu się, atakowaniu, udowadnianiu i tak dalej. Polecam Wam ten odcinek. Natomiast, drogie panie, ja sobie to bardzo wzięłam do serca. Bardzo sobie to wzięłam do serca i mnie to bardzo wzmocniło, muszę powiedzieć. Moje sprawy związkowe załatwiam ja na moich sesjach terapeutycznych albo w sesjach pary.

I dotykając też tematu tej prywatności, były takie ciekawe badania w Stanach zrobione, zadano pytanie Amerykanom o prywatność i na przykład 7 na 10 Amerykanów uznało, że przeglądanie telefonu partnera bez jego wiedzy nie jest okej. No, tylko że okazało się, że 34% kobiet to robi, a jeśli chodzi o panów, to 22%, czyli mniej. Czyli gdzieś tam uważamy, że to nie jest w porządku, ale i tak próbujemy kontrolować. I tutaj uwaga, kontrola nie odbudowywuje zaufania. Ja jeszcze się nie spotkałam z parą, czy w ogóle z sytuacją, w której ktoś poprzez kontrolę naprawił relację. Kontrola świadczy o tym, że dalej mamy gnijący temat pod dywanem, tylko próbujemy się z nim jakoś tam ułożyć. Pamiętajcie, że nadszarpnięte zaufanie to nie jest zaufanie stracone. Jeżeli zdecydujecie się obydwoje nad nim pracować, pod pewnymi warunkami, to zaufanie można odbudować. A jeżeli czujecie, że wydarzyło się coś, że już nie możecie zaufać swoim partnerowi, to powiem Wam tak, są takie sytuacje, że lepiej wtedy się rozstać, dlatego że bardzo trudne są losy pary, w której nie ma zaufania do partnera. To jest po prostu koszmar, nazwijmy to wprost.

No i teraz, co może pomóc, jeśli diagnozujecie się tutaj jako ludzie, którzy widzą, że po pierwsze są te zachowania w świecie cyfrowym, czyli to wszystko, o czym mówiłam wcześniej. Po drugie, kiedy czujecie, że to zaufanie gdzieś tam osłabło. A po trzecie, Wy nie wiecie, co myśli Wasz partner, co dla niego jest zdradą, a co nie jest zdradą, co dla niego jest mikrozdradą, a co nie jest. I tutaj to pierwsze najważniejsze, słuchajcie, żaden terapeuta Wam nie powie, co jest zdradą. A wiecie dlaczego? Dlatego, że dla każdej osoby to jest coś innego. Ja mogę być absolutnie ok z tym, że mój partner utrzymuje kontakty z innymi kobietami, piszą do siebie, mają jakąś grupkę. Może mnie to nie ruszać, prawdopodobnie nie mam rany zdrady i po prostu to nie uderza w żaden mój guzik. A może być dla mnie to, że mój partner komuś właśnie zalajkował, postawił komentarz. To jest Wasza rzecz do ustalenia. Co dla mnie jest zdradą, co jest mikrozdradą, co mnie boli, kiedy ty robisz. Do tego właśnie ma posłużyć taka szczera rozmowa, ale są pewne warunki tej rozmowy i zaraz Wam o tym właśnie powiem.

Pierwszy warunek. Musicie sobie uświadomić, że każdy z Was tak jakby wchodzi do związku z różnymi mapami, z różnymi rodzinami, przekonaniami, programami, lękami itd. I w takiej rozmowie Wy musicie być po jednej stronie, po stronie swojego związku. I teraz rozmawiajcie nie o winie, rozmawiajcie o stresie, rozmawiajcie o emocjach, które spowodowały, że ta osoba zachowała się w jakiś sposób. Rozmawiajcie nie na zasadzie: przyłapałam cię, jak to robisz, tylko na zasadzie: słuchaj, czego ty tam szukasz, co ci to daje, od czego próbujesz uciec tam z naszego związku. Jeśli ta rozmowa będzie poprowadzona dobrze, bez obwiniania, bez, wiecie, po angielsku jest takie ładnie guilty trip, czyli bez takiego wywoływania poczucia winy, to jest bardzo duża szansa, że Wy po tej rozmowie się zbliżycie. Więc naprawdę usiądźcie i porozmawiajcie o tym: dlaczego ty to robisz? Ja naprawdę chcę cię zrozumieć. Ale pamiętaj, że ty też masz prawo powiedzieć, co ci to robi. Ja przez to czuję się odrzucona, osamotniona, nieważna, mniej interesująca, niekochana.

I są jeszcze takie cztery pytania, które warto zadać sobie samej, samemu, jeszcze przed tą rozmową. Taki, wiecie, sprawdzian wewnętrzny. Czy jest coś, co robię przez ekran, a czego nie zrobiłabym przy mojej osobie, przy moim partnerze, partnerce? Co bym poczuła, gdyby on robił dokładnie to samo? On, ona. Czy ta sprawa dotyczy tylko mnie, czy nas dwojga? I komu właściwie ja opowiadam swoje życie? Bo jeżeli nie swojemu partnerowi, to znaczy, że coś tam się zadziało w Waszej relacji, co wymaga wyjaśnienia. No i jeśli to ty jesteś osobą, która zrobiła coś takiego, to pamiętaj, żeby powiedzieć, co się zrobiło. To są fakty. Ale też opowiedzieć o swoich intencjach, dlaczego to się wydarzyło, i także o emocjach. I jeden jeszcze warunek, tak samo jak przyjmuję ludzi do pracy z tematem zdrady, ale zasada jest jedna główna. Ta trzecia osoba musi zniknąć, nie ma już spotykania się z tamtą osobą, inaczej ta praca nie ma sensu. To samo tu. To zachowanie raniące musi się zakończyć. Ten trzeci element z Waszej układanki musi po prostu zniknąć i to musi być decyzja tej osoby, która za tym stoi, która szuka tego trzeciego kontaktu.

No i teraz jeszcze jedna rzecz. Załóżmy, że rozmowa się odbyła, wszystko się wyjaśniło, zrozumieliście swoje intencje, uczucia i tak dalej. Tu się jeszcze nie kończy, słuchajcie, bo może tak się okazać, że ból tej osoby, która doświadczyła zdrady albo mikrozdrady, dalej jest aktualny. I wtedy mam dla ciebie parę propozycji, co możesz zrobić. Po pierwsze, zrób sobie wirówkę Radykalnego Wybaczania. Popatrz na fakty i interpretacje. Napisał do swojej koleżanki. Powiedział czatowi o naszym życiu intymnym. Tam zasięga rady. To jest fakt. Poczułam się nieważna, poczułam się obgadana, poczułam się zdradzona, poczułam się oszukana. Zdradza mnie, oszukuje, jestem dla niego nieważna. To są wszystko interpretacje i nasze uczucia, osądy, oceny. Fakty i interpretacje to są dwa światy. My cierpimy, bo żyjemy interpretacjami. Kiedy zrobisz wirówkę, to może się tak czasami zdarzyć, że już poczujesz ulgę, bo zrozumiesz, że wydarzyło się tylko to. Ale ta sytuacja poruszyła w tobie tematy, które ty masz do przepracowania. Poczucia bycia nieważnym, poczucie byciem odrzucanym, pomijanym, niewidzianym. To wszystko są, słuchajcie, rzeczy, którymi warto się zająć, bo tak jak powiedziałam wcześniej, gdyby w Was nie było tego guzika i tej rany, to zachowanie tej osoby by tego nie poruszyło. Więc ból po zdradzie i mikrozdradzie zawsze jest dla nas listonoszem z wiadomością o nas samych.

I teraz bardzo ciekawe badania, które potwierdzają, że to, co my nazywamy wirówką, działa. Naukowczynie z Uniwersytetu Warszawskiego i KUL sprawdzały, co się dzieje, kiedy mężczyzna ignoruje ciężarną kobietę i siedzi w telefonie. I, słuchajcie, wynik był taki, że okazało się, że z ryzykiem depresji poporodowej wiązało się nie to, ile partner siedział w telefonie, ale to, jak kobieta to interpretowała, jak silnie czuła się ignorowana przez niego. I drugie badanie, też ciekawe, bo polski badacz, ale na Uniwersytecie w Lozannie, przez tydzień zbierał codziennie dzienniczki od par. I poziom siedzenia telefonu nie przekładał się na satysfakcję związku. Liczyło się to, jak druga osoba to odbierała. Czyli zobaczcie, nie sam fakt, zresztą jestem zachwycona, że te badania znalazłam, bo one potwierdzają siłę działania wirówki. Nie sam fakt telefonu, komputera, czata, zdrady, mikrozdrady był ważny, tylko to, co nam to zrobiło, co w nas to poruszyło.

I polecam Ci bardzo narzędzia Metody Tippinga, które pozwolą Ci, tak jak wirówka, pracować z tym dalej, bo możesz użyć sobie na przykład Arkusza Radykalnego Wybaczania, jest dostępny bezpłatnie na naszej stronie, po to, żeby spróbować spojrzeć na tą sytuację z innej perspektywy. Bo w Metodzie Tippinga to, co my robimy, to zajmujemy się uwalnianiem bólu z przeszłości w teraźniejszości poprzez inne spojrzenie na to, co się wydarzyło, poprzez porzucanie dawnej interpretacji, poprzez próbę zobaczenia. No zobacz, jeżeli zabolało cię takie zachowanie partnera, partnerki, to może się okazać, że czujesz się tak nie pierwszy raz. Może się okazać, że jest to uczucie, które znasz od dzieciństwa. I wtedy warto się zająć i tą sytuacją, i osobą z dzieciństwa, która tak spowodowała, że tak się czułeś, czułaś, i innymi też po drodze. Zawsze mówię, że nic nie dzieje się nam, lecz dla nas. Również ból związany z mikrozdradami w świecie sztucznej inteligencji, komórce, w telefonie, może nam pokazać, gdzie mamy niezałatwione tematy. Bo tak jak mówię, to, co ciebie poruszy do żywego, inną osobę może absolutnie w ogóle nawet nie tknąć. Więc dzieje się to po prostu też dla ciebie.

Miałam kiedyś klientkę na sesji, która właśnie opowiadała o tym, jak ona strasznie cierpi, kiedy jej partner siedzi w komputerze i pisze na różnych grupach, których jej nie ma. I w czasie naszej pracy tak się złożyło, że zrobił to samo. Ja jej powiedziałam: słuchaj, zrób sobie wirówkę najpierw, a potem pójdź do niego i opowiedz mu, jak ty się czujesz, kiedy go widzisz przed tym komputerem. Efekt był, słuchajcie, niesamowity. On zrobił wielkie oczy, powiedział: słuchaj, kotku, ja w ogóle nie wiedziałem, że ty tak to odbierasz, czemu ty mi nigdy tego nie mówiłaś? No ona nie mówiła, dlatego że się wstydziła, że tak się czuje, a po drugie bała się odrzucenia, oceny i tak dalej. Ustalili zasady. Po pierwsze on ją wpuścił w te grupy, przedstawił swoją żonę, powiedział: słuchajcie, to jest moja żona i chciałbym, żeby była tu w naszej grupie. Ale wiecie, co się okazało? Po tej rozmowie ona nawet tam nie była uczestniczką. W ogóle puściło jej to. Więc bardzo Wam polecam wirówkę, Cztery Kroki, arkusz, ale przede wszystkim rozmawiajcie ze sobą.

I rozmawiajcie językiem „ja”. Ja to czuję, ja tak to widzę, ja potrzebuję. No i też po tym podcaście, mam nadzieję, zaczniecie być bardziej czujni, kiedy Wasz partner lub partnerka wyciągnie do Was tą rękę, rozsunie te drzwi: zobacz, wejdź, bądź w moim świecie, bo to dla mnie oznacza, że jesteśmy razem.

Okej, nowy świat, ciągle czegoś się uczemy, ale co najważniejsze, chcieć się uczyć, chcieć się dowiadywać o sobie. No i też pracować nad sobą. Ja, słuchajcie, jestem cały czas w drodze, cały czas się rozwijam, cały czas odkrywam coś o sobie, czasami wcale nie fajne rzeczy, ale mam do tego narzędzia. Także narzędzia i filozofię Metody Tippinga. Więc mam nadzieję, że i Wam to się przysłuży w życiu. Pamiętajcie, że zawsze możecie pojawić się na kursach, które organizuje Instytut, na kursie trenerskim, który jest potężną transformacją i po której wychodzi się już innym człowiekiem, ale też macie narzędzia darmowe, na przykład Arkusz Radykalnego Wybaczania, który załączymy Wam tam pod odcinkiem, żebyście mogli z niego korzystać. Trzymam za Was kciuki, nowe wyzwania, ale codziennie też nowi my. No i pamiętajcie, wybaczanie to miłość. Dziękuję.